Kuchnia na wymiar a ergonomia - jakie elementy powinny być uwzględnione?

Ergonomia to nie moda ani dodatek do projektu, tylko zestaw wymiarów wynikających z budowy ciała. Ich znajomość pozwala zweryfikować projekt, zanim zostanie wycięty w płycie, i wychwycić błędy, które w gotowej kuchni będą irytować codziennie.

Wysokość blatu roboczego

Zasada: łokieć zgięty pod kątem prostym powinien znajdować się 10-15 cm nad blatem. Przy zbyt niskim blacie garbisz się przy krojeniu, przy zbyt wysokim unosisz ramiona i obciążasz barki.

Standard katalogowy 85-86 cm odpowiada osobie o wzroście około 160 cm. Przy różnicy wzrostu między domownikami dobiera się wysokość pod osobę, która gotuje najczęściej, albo stosuje dwa poziomy blatu: niższy przy zlewie, wyższy w strefie przygotowania.

Strefy zasięgu

Przestrzeń kuchni dzieli się na trzy poziomy dostępności, liczone od podłogi:

• 0-40 cm - strefa trudna. Wymaga kucnięcia. Rzeczy sezonowe, ciężkie przedmioty (garnki w szufladzie z pełnym wysuwem).
• 40-75 cm - strefa średnia. Dostęp z lekkim schyleniem. Sprzęt, zapasy, garnki.
• 75-190 cm - strefa łatwa. Wszystko w zasięgu ręki bez schylania i wspinania. Rzeczy używane codziennie.
• powyżej 190 cm - strefa trudna. Wymaga taboretu. Rzeczy używane kilka razy w roku.

Szerokość przejść

Wartości wynikają z prostego rachunku: otwarte drzwi zmywarki lub piekarnika zajmują 55-60 cm, a osoba stojąca przy blacie - około 40 cm. Poniżej 90 cm otwarty sprzęt całkowicie blokuje przejście.

Zabudowa górna

Odstęp między blatem a spodem szafek górnych powinien wynosić 50-60 cm. Mniej niż 50 cm utrudnia korzystanie z wysokich garnków i blendera, więcej niż 65 cm sprawia, że górne półki stają się niedostępne. Nad płytą grzewczą minimalna odległość okapu to 65 cm przy indukcji i 75 cm przy gazie, przy czym zawsze obowiązuje wartość z instrukcji urządzenia.

Rozmieszczenie sprzętu

• Piekarnik w słupku, dolna krawędź komory na wysokości 85-100 cm. Eliminuje schylanie się z gorącą blachą i pozwala kontrolować zawartość bez klękania.
• Zmywarka obok zlewu, po stronie ręki dominującej. Przy podniesieniu zmywarki o 15-20 cm (montaż w słupku) rozładunek przestaje wymagać schylania.
• Lodówka na końcu ciągu, z blatem obok na odstawienie produktów.
• Płyta grzewcza z minimum 40 cm blatu z każdej strony, nigdy bezpośrednio przy ścianie bocznej ani w narożniku.
• Kosz na odpady w szafce pod zlewem lub tuż obok, wysuwany razem z frontem.

Trójkąt roboczy

Boki trójkąta lodówka - zlew - płyta powinny mieć 1,2-2,7 metra, a ich suma nie przekraczać 6,5 metra. W układzie jednorzędowym trójkąt zastępuje zasada liniowa: między kolejnymi punktami roboczymi minimum 60 cm blatu.

Szuflady kontra półki

Z ergonomicznego punktu widzenia to najważniejsza decyzja w zabudowie dolnej. Szafka z półkami wymaga kucnięcia i wyjmowania przedmiotów stojących z przodu. Szuflada z pełnym wysuwem pokazuje całą zawartość z pozycji stojącej. Różnica w liczbie schyleń w skali roku liczona jest w tysiącach.

Podsumowanie

Ergonomia kuchni to kilkanaście wymiarów, które można sprawdzić na rysunku w kwadrans. Ta weryfikacja jest darmowa na etapie projektu i kosztuje kilka tysięcy złotych po montażu. Kolejność decyzji projektowych opisaliśmy w artykule jak zaprojektować kuchnię, a rozmieszczenie stref w opracowaniu kuchnia funkcjonalna.